kanal
Büyüt
Canal du Midi, Fransa 

Kanal nedir?

İnsanlar tarafından belirli bir gayeyle açılan su yolukanal

İlk kanallar sulama ve ulaşım maksadıyla açılmıştır. Bunlara Mezopotamya’da rastlanır. M.Ö. 510-520 senelerinde Büyük Darius, Nil Nehrini Kızıl Denize birleştirecek kanal için çalışmalar yapılmış ve ilk Süveyş Kanalı fikrini ortaya atmıştır. Benzer projeler Romalılar zamanında da ortaya atılmış ve bir kısmı gerçekleştirilmiştir. Değişik bir kanal projesi de Kanuni Sultan Süleyman Hanın sadrazamlarından Sokullu Mehmed Paşa tarafından düşünülmüştür. Buna göre Volga Nehri Karadeniz’e bağlanacak, bu suretle Hazar Denizi Karadeniz ile birleşmiş olacaktı.

Kanallar topraktan olduğu gibi, beton, asfalt veya taş kaplı olabilir. Kanallar üzerine yapılacak setlerle su seviyesi alçaltılıp, yükseltilebilir. On beşinci yüzyıldan bu yana kullanılan bu sistemle çok eğimli arazideki kanallar üzerinde ulaşımı sağlamak mümkün olmuştur. Setler çok çeşitli yapılmaktadır. Bunlardan en çok kullanılanları, yan duvarlara konan kanatçıklar veya tabandan yükselen engellerdir. Eski olanların ahşaptan yapılmasına rağmen, yenileri çelik konstruksiyondur.

Dünyadaki en önemli iki kanal Panama ve Süveyş olup, bunlar iki okyanusu birbirine bağlar. Bu kanallardan Panama, çeşitli engellere sahip olup; her havuzdaki su seviyesi, deniz aracı girdikten sonra, yükseltilir ve diğer havuzdaki su seviyesi ile aynı yüksekliğe getirilir. Böylece araç bir havuzdan diğer havuza geçer ve ilerler. Süveyş Kanalı ise deniz seviyesinde olup, herhangi bir müdahaleye lüzum kalmaksızın araç hareket eder. Panama Kanalı 75 km; Kızıldeniz’i Akdeniz’e bağlayan Süveyş Kanalı ise 1869’da tamamlanmış olup 162 kilometredir.

Düşük maliyetle ulaşımı sağladığı için, sanayii gelişmiş ülkelerde kanallardan yaygın bir şekilde istifade edilir. Özellikle Avrupa ülkeleri bu konuda ileri gitmişlerdir. Fransa’da yaklaşık 5000 km’lik kanal mevcuttur. Belçika ve Hollanda’daki kanallar daha çok deniz seviyesinin altında olup ulaşım ve sulama maksadıyla kullanılır. İngiltere’de 8000 km civarındaki kanalların pekçoğu 1759-1834 yılları arasında inşa edilmiştir. Rusya’da da sun’i olarak açılmış veya çevrilmiş kanallar mevcuttur. ABD’de

ise kanal ulaşımı oldukça gelişmiş olup, demiryollarının yaygınlaşmasıyla

duraklamıştır.

Memleketimizde ovaların sulanması için yapılan su kanalları gün geçtikçe artmaktadır.

Sözlükte "kanal" ne demek?

1. Kimi bölgeleri sulamak, kurutmak amacıyla ya da gemilerin işlemesine elverişli, insan eliyle açılmış su yolu; iki kıyı arasındaki dar ve derin deniz.
2. Telefon, telgraf, televizyon gibi aygıtlarla iletişimi sağlayan yol, hat; içinden damar, sinir ya da bir sıvı geçen yol.
3. Tahtanın liflerine dik yönde açılan kırlangıç kuyruğu biçimli girinti.

Kanal kelimesinin ingilizcesi

[Kanal] n. canal, channel, water channel, watercourse; group chat on the Internet; channels of communication, routes of communication, routes through which messages are relayed; (Anatomy) passage, canal
n. canal, duct, channel, station, conduit, culvert, chamfer, chute, dike, drain, flume, gullet, gully, meatus, pass, passage, vessel
Köken: Fransızca

--Reklam--